Pokazy archeologii doświadczalnej zawarte w programie ŚSDP "Człowiek i Żelazo w pierwszych wiekach naszej ery":

Piecowisko hutnicze - pełny pokaz starożytnej metalurgii żelaza:

• Wydobywanie rudy żelaza
• Prażenie i rozdrabnianie rudy
• Wykonywanie cegieł z lessu i budowa pieców dymarskich
• Obsługa mielerzy - produkcja węgla drzewnego
• Obsługa miechów dymarskich i rozbiórka pieca po zakończeniu procesu
• Warsztat kowalski - wykuwanie narzędzi i ozdób, obtapianie łupki żelaznej po rozbiciu pieca dymarskiego

Ludzie trudniący się hutnictwem żelaza nie byli w stanie zajmować się jednocześnie innymi rzemiosłami. A przecież potrzebowali również żywności, ubrań, narzędzi i przedmiotów codziennego użytku. Potrzeby te były zaspokajane w warsztatach działających często obok stanowisk hutniczych. Liczne osady i cmentarzyska z okresu rzymskiego dostarczają nam przykładów szczególnego bogactwa wyrobów rzemieślniczych wytwarzanych, zarówno na terenie Gór Świętokrzyskich, jak i pochodzących z prowincji rzymskich.
W czasie ŻELAZNYCH KORZENI staramy się przedstawić prawie wszystkie dziedziny wytwórczości z tego okresu oraz "odsłony" życia codziennego, takie jak inscenizacje starć zbrojnych czy plemiennych wieców.

Inne składniki prezentacji:

1. Stanowiska garncarskie
2. Warsztat tkacki
3. Warsztat obróbki kości i rogu
4. Stanowisko obróbki skóry
5. Brązownictwo i złotnictwo
6. Plecionkarstwo
7. Warsztat obróbki bursztynu
8. Produkcja dziegciu i smoły drzewnej
9. Wytwarzanie szklanych paciorków
10. Stanowisko łucznicze
11. Rzymska legacja - prezentacje uzbrojenia i życia codziennego legionistów rzymskich
12. Targ niewolników
13. Kuchnia rzymska
14. Pokaz badań wykopaliskowych - przedstawienie jednej z metod badań archeologicznych
15. Pokaz badań eksperymentalnych nad procesem dymarskim w piecu kotlinkowym
16. Prezentacje gospodarstwa domowego - w tym pradziejowej "kuchni"
17. "Święty Gaj" - próba rekonstrukcji barbarzyńskiego ośrodka kultowego

Większość stanowisk jest zaaranżowanych w ten sposób, aby umożliwić zwiedzającym uczestnictwo w pokazie, tj. próby samodzielnego wykonywania prezentowanych czynności. W ramach warsztatów uczestnicy mogą m.in. wypróbować swoje siły obsługując miech dymarski, krusząc rudę drewnianym młotkiem lub wykonując z formy cegły do budowy pieców z lessu. Stanowisko łucznicze i obóz legionistów rzymskich umożliwiają próby strzelania z łuku, rzutów pilum oraz testowania wagi i skuteczności innych elementów uzbrojenia z okresu rzymskiego. Można również skosztować pradziejowej strawy, ulepić własnoręcznie gliniane naczynie lub wcielić się w archeologa odkrywającego na stanowisku pozostałości jam osadowych, pieców dymarskich i grobów.
Dzięki prezenterom, którymi są archeolodzy, historycy, metalurdzy, studenci, konserwatorzy zabytków i pasjonaci archeologii doświadczalnej proponowana "wycieczka w przeszłość" pozwala na autentyczne "dotknięcie" odległej w czasie rzeczywistości. Zapraszamy do wspólnego odkrywania "tego, co dziś jest stare a kiedyś było nowe".