Zapraszamy do udziału w Pikniku Archeologicznym na terenie "ARCHEOPARKU" w Muzeum Przyrody i Techniki w Starachowicach w dniach 18-22 maja 2005 (środa - niedziela)

PROGRAM RAMOWY:

1. Pokazy edukacyjne archeologii doświadczalnej w ramach programu "Człowiek i Żelazo w pierwszych wiekach naszej ery".
2. Zwiedzanie Muzeum Przyrody i Techniki w Starachowicach.
3. Gastronomia i stoiska dla sponsorów imprezy.
4. Jarmark u Starzecha (21-22 maja 2005 roku).

Oferta "ŻELAZNYCH KORZENI 2005" jest adresowana do odbiorców w każdym wieku.

Dotychczasowe edycje odwiedzali zarówno dorośli odbiorcy, jak i grupy przedszkolne, ze szkół podstawowych, gimnazjalnych, liceów, techników oraz młodzież przebywająca na tzw. "Zielonych Szkołach". Gościliśmy również młodzież uczącą się w ośrodkach sanatorijno-szpitalnych i grupy niepełnosprawnych. Łącznie w ciągu trzech edycji imprezy ŻELAZNE KORZENIE odwiedziło ponad 10 tys. osób.

ŻELAZNE KORZENIE są okazją, zarówno do grupowych wycieczek, jak i rodzinnych peregrynacji szlakiem "skarbów ziemi świętokrzyskiej".

Od środy do piątku w ramach ŻELAZNYCH KORZENI pokazy odbywać się będą cyklicznie, z podziałem na sesje, w których trakcie szczególną uwagą należy obdarzyć wyszczególnione poniżej punkty programu:

I. 9.00. - 12.00.
9.00. - 9.15. - powitanie zwiedzających, komentarz wstępny*
9.15. - 10.00. - indywidualne zwiedzanie ARCHEOPARKU - przegląd warsztatów i stanowisk
10.00. - 10.30. - wejście rzymskiej legacji z komentowanym pokazem szyków bojowych i uzbrojenia legionistów
10.30. - 11.00. - konkurs dla zwiedzających
11.00. - 11.15. - pokaz odlewu "na wosk tracony" z komentarzem (stanowisko złotnicze lub brązownicze)
11.15. - 11.30. - prezentacja starcia zbrojnego barbarzyńców z legionistami rzymskimi poprzedzona krótkim omówieniem kontaktów militarnych pomiędzy Barbaricum a Imperium Rzymskim.
11.30. - 12.00. - prezentacja rozbicia pieca dymarskiego i wydobycia łupki żelaznej z komentarzem dot. starożytnego hutnictwa
II. 12.00. - 15.00.
12.00. - 12.15. - powitanie zwiedzających, komentarz wstępny
12.15. - 13.00. - indywidualne zwiedzanie ARCHEOPARKU - przegląd warsztatów i stanowisk
13.00. - 13.30. - komentowany pokaz szyków bojowych i uzbrojenia legionistów rzymskich
13.30. - 14.00. - konkurs dla zwiedzających
14.00. - 14.15. - pokaz wydobycia wsadu pieca garncarskiego lub zakończenia "pędzenia" dziegciu
14.15. - 14.30. - prezentacja starcia zbrojnego barbarzyńców z legionistami rzymskimi poprzedzona krótkim omówieniem kontaktów militarnych pomiędzy Barbaricum a Imperium Rzymskim.
14.30. - 15.00. - prezentacja rozbicia pieca dymarskiego i wydobycia łupki żelaznej z komentarzem dot. starożytnego hutnictwa

Prezentacje dotyczące relacji kulturowych pomiędzy prowincjami rzymskimi a terenami poza imperium posiadają za każdym razem inny scenariusz, nawiązujący do rekonstrukcji konkretnych wydarzeń historycznych lub przedstawień ikonograficznych (np. na Kolumnie Trajana czy Kolumnie Marka Aureliusza).

W sobotę 21.05. planowana jest jedna sesja edukacyjna (od 9.00. do 12.00.), natomiast od 15.00. do 20.00. prezentacje odbywać się będą ponownie w harmonogramie określonym dla rozpoczynającego się wówczas JARMARKU U STARZECHA - finału ŻELAZNYCH KORZENI 2005. W niedzielę prezentacje przewidujemy w godzinach 12.00. - 20.00.

*komentarz wstępny oraz informacje o hutnictwie starożytnym i życiu codziennym na ziemiach polskich w okresie rzymskim będą ponawiane w miarę napływu grup wycieczkowych

Pokazy archeologii doświadczalnej zawarte w programie ŚSDP "Człowiek i Żelazo w pierwszych wiekach naszej ery":

Piecowisko hutnicze - pełny pokaz starożytnej metalurgii żelaza:

• Wydobywanie rudy żelaza
• Prażenie i rozdrabnianie rudy
• Wykonywanie cegieł z lessu i budowa pieców dymarskich
• Obsługa mielerzy - produkcja węgla drzewnego
• Obsługa miechów dymarskich i rozbiórka pieca po zakończeniu procesu
• Warsztat kowalski - wykuwanie narzędzi i ozdób, obtapianie łupki żelaznej po rozbiciu pieca dymarskiego

Ludzie trudniący się hutnictwem żelaza nie byli w stanie zajmować się jednocześnie innymi rzemiosłami. A przecież potrzebowali również żywności, ubrań, narzędzi i przedmiotów codziennego użytku. Potrzeby te były zaspokajane w warsztatach działających często obok stanowisk hutniczych. Liczne osady i cmentarzyska z okresu rzymskiego dostarczają nam przykładów szczególnego bogactwa wyrobów rzemieślniczych wytwarzanych, zarówno na terenie Gór Świętokrzyskich, jak i pochodzących z prowincji rzymskich.
W czasie ŻELAZNYCH KORZENI staramy się przedstawić prawie wszystkie dziedziny wytwórczości z tego okresu oraz "odsłony" życia codziennego, takie jak inscenizacje starć zbrojnych czy plemiennych wieców.

Inne składniki prezentacji:

1. Stanowiska garncarskie
2. Warsztat tkacki
3. Warsztat obróbki kości i rogu
4. Stanowisko obróbki skóry
5. Brązownictwo i złotnictwo
6. Plecionkarstwo
7. Warsztat obróbki bursztynu
8. Produkcja dziegciu i smoły drzewnej
9. Wytwarzanie szklanych paciorków
10. Stanowisko łucznicze
11. Rzymska legacja - prezentacje uzbrojenia i życia codziennego legionistów rzymskich
12. Pokaz badań wykopaliskowych - przedstawienie jednej z metod badań archeologicznych
13. Pokaz badań eksperymentalnych nad procesem dymarskim w piecu kotlinkowym
14. Prezentacje gospodarstwa domowego - w tym pradziejowej "kuchni"
15. "Święty gaj" - próba rekonstrukcji barbarzyńskiego ośrodka kultowego

Większość stanowisk jest zaaranżowanych w ten sposób, aby umożliwić zwiedzającym uczestnictwo w pokazie, tj. próby samodzielnego wykonywania prezentowanych czynności. W ramach warsztatów uczestnicy mogą m.in. wypróbować swoje siły obsługując miech dymarski, krusząc rudę drewnianym młotkiem lub wykonując z formy cegły do budowy pieców z lessu. Stanowisko łucznicze i obóz legionistów rzymskich umożliwiają próby strzelania z łuku, rzutów pilum oraz testowania wagi i skuteczności innych elementów uzbrojenia z okresu rzymskiego. Można również skosztować pradziejowej strawy, ulepić własnoręcznie gliniane naczynie lub wcielić się w archeologa odkrywającego na stanowisku pozostałości jam osadowych, pieców dymarskich i grobów.
Dzięki prezenterom, którymi są archeolodzy, historycy, metalurdzy, studenci, konserwatorzy zabytków i pasjonaci archeologii doświadczalnej proponowana "wycieczka w przeszłość" pozwala na autentyczne "dotknięcie" odległej w czasie rzeczywistości. Zapraszamy do wspólnego odkrywania "tego, co dziś jest stare a kiedyś było nowe".